Skip Ribbon Commands
Skip to main content

Nieuws

Amsterdam

Herstel Europese kantorenmarkt houdt aan, maar fluctueert nog sterk

Aanhoudende vraag naar hoogwaardige kantoorruimte in topsteden zorgt voor aantrekkende dynamiek


Het herstel van de Europese kantorensector houdt aan. De verwachtingen laten een stijgende lijn zien, waarbij er een sterke samenhang is met positieve bijstellingen van de economische vooruitzichten. Overigens verschilt de situatie per markt en fluctueert het herstel, zo blijkt uit de Q3 European Office Property Clock van Jones Lang LaSalle.

De kantorenmarkt in Londen maakt een dynamische groeispurt door. De aanhoudende vraag naar hoogwaardige kantoorruimte lag in de eerste drie kwartalen van 2013 al hoger dan de totale vraag in zowel 2011 als 2012. De Duitse en Noord-Europese steden laten aanhoudend goede resultaten zien, tegelijkertijd is er sprake van afnemende dynamiek.
 
In Parijs wordt de situatie op de gebruikersmarkt momenteel beïnvloed door de aanhoudende economische tegenwind. De Parijse beleggingsmarkt daarentegen laat nog altijd een gezonde activiteit zien. Zowel Franse als buitenlandse beleggers blijven zich in deze zeer liquide markt richten op kantorenvastgoed.
 
Terwijl de activiteit op de huurdersmarkten in de Zuid-Europese steden achterblijft, ziet het er naar uit dat hier de bodem van de cyclus - nagenoeg - is bereikt. De vooruitzichten geven aan dat de situatie vanaf 2014 gaat verbeteren.
 
De Europese tophuren voor kantoorruimte zijn niet op het niveau gebleven van begin dit jaar toen er sprake was van een sterke opwaartse trend. De European Office Rental Index nam in het derde kwartaal af met 1,1% als gevolg van huurdaling. Met name in Parijs was sprake van een sterke daling (-7,2%), huurders stelden beslissingen uit of stelden eisen naar beneden bij als gevolg van de aanhoudende economische tegenwind. Huurdalingen deden zich eveneens voor in Milaan (-4,2%), Praag (-2,4%) en Barcelona (-1,4%) en laten zien dat er sprake is van een zwakke vraag en kostenbewuste huurders.
 
De stijging van huurprijzen in Londen (+2,6%), München (+1,6%) en Frankfurt (+1,5%), veroorzaakt door een combinatie van gezonde vraag en een beperkt aanbod, weegt niet op tegen de eerder toegelichte daling.
In Nederland bleven de tophuren voor kantoorruimte in de grote steden stabiel. In enkele perifere steden zoals Amersfoort en Houten was sprake van een lichte daling van de tophuur. Deze daling kwam met name tot stand door het ruime aanbod en het feit dat de wens om te verhuizen bij kantoorgebruikers nog altijd beperkt is. 
De totale opnamevolumes op de Europese kantorenmarkt namen in de loop van het kwartaal licht af
 
“Kostenefficiënte, productieve en kwalitatief hoogwaardige kantoorruimte op centrale locaties in binnensteden blijft in trek, ondanks het beperkte aanbod binnen dit segment. Als dergelijke kantoorruimte niet beschikbaar is, of als de kosten in toenemende mate onder druk staan, lijken huurders de voorkeur te geven aan het heronderhandelen van bestaande contracten. Dat doen ze eerder dan verhuizen naar een kantoor dat niet aan alle eisen voldoet of waarvan de kosten boven het budget liggen”, aldus Sven Bertens Researcher bij Jones Lang LaSalle.
 
De schaarste aan kwalitatief hoogwaardige kantoorruimte houdt tophuren in stand en draagt mede bij aan de stijging van huren. Dit geldt met name voor Londen, de belangrijkste steden in Duitsland en de Scandinavische hoofdsteden.
 
“Op dit moment verwachten we dat de opnamevolumes voor kantoorruimte in Europa blijven aantrekken, waarbij het resultaat van 2013 net onder dat van 2012 blijft. In Nederland zien we een gelijke trend. Voor 2013 is de verwachting dat het opnamevolume voor kantoorruimte net onder 1 miljoen m² zal eindigen. Het is evident dat de stemming duidelijk is verbeterd, maar gevoelig blijft voor invloeden van buitenaf. Huurders blijven daardoor op hun hoede. Als de economische groei uitkomt op de huidige voorspellingen voor 2014 en 2015 dan zal dit zorgen voor een stevige basis voor het verdere herstel van de kantorenmarkt”, stelt Bertens vast.