Skip Ribbon Commands
Skip to main content

Nieuws

Amsterdam

Onzekere omstandigheden nog altijd van invloed op huurprijzen kantoren

European Office Clock van Jones Lang LaSalle biedt inzicht in huurontwikkelingen vierde kwartaal 2012


Amsterdam 18 februari 2013De European Office Index van Jones Lang LaSalle, die inzicht biedt in de ontwikkeling van de tophuren voor kantoorruimte in Europa, daalde voor het vierde achtereenvolgende kwartaal. In het vierde kwartaal van 2012 werd een daling van 0,6 procent genoteerd, waardoor de index nu 1,5 procent lager staat dan een jaar geleden.

De grootste dalingen werden ditmaal geregistreerd in Moskou (-4,2%), Milaan (-3,8%) en Parijs (-3,1%). Daartegenover stonden stijgingen in Lyon (+5,6%), Düsseldorf (+4,0%) en München (+1,6%).

In negen markten daalden de tophuren van kantoorruimte onder het niveau van eind 2011. Dit was onder meer het geval in Dublin (-6,3%), Madrid (-5,8%) en Milaan (-5,7%). In Parijs was sprake van een daling van 7,2%. Daar staat tegenover dat acht markten uit de index, over het hele jaar genomen, de tophuren zagen stijgen. De grootste stijgingen werden genoteerd in de steden Düsseldorf (+8,3%), Lyon (+5,6%) en Luxemburg (+5,3%).

Sven Bertens, Researcher bij Jones Lang LaSalle Nederland: “Ondanks de diverse stimuleringsmaatregelen die zijn bedoeld om een einde te maken aan de crisis was er sprake van gematigd vertrouwen. Met als effect dat corporates sterk de nadruk bleven leggen op besparingen en zich daardoor relatief op de vlakte hielden op de gebruikersmarkt. Desondanks is het realiseren van werkplektransformaties voor een aantal grote corporates een steeds belangrijkere drijfveer om te kiezen voor moderne kantoorruimte. Daarom verwachten we dat de tophuren voor kantoorruimte op de korte termijn stabiel blijven en weer gaan stijgen zodra het aanbod verder polariseert.”

Het totale aanbod in Europa blijft langzaam afnemen, onder meer door de aanhoudende lage nieuwbouwvolumes. Het Europese leegstandspercentage daalde in de loop van het vierde kwartaal met 10 bp (-30 bp vergeleken met een jaar eerder) naar 9,6 procent. Binnen de index noteren 13 van de 24 markten momenteel leegstandscijfers die lager liggen dan het niveau in het vierde kwartaal van 2011. De grootste daling is zichtbaar in Frankfurt (-200 bp). Moderne kantoorruimte op goede locaties is populair en wordt snel verhuurd. Maar leegstandscijfers worden voorlopig nog beïnvloed doordat er meer secundaire kantoorruimte op de markt komt.

Kantoortransacties overheersen, ook al breiden huurders niet uit
In het vierde kwartaal van 2012 was de kantorensector goed voor 50 procent van de totale Europese vastgoedbeleggingsdynamiek: € 23 miljard op een totaal van € 46 miljard. Dit betekent een stijging van 73 procent ten opzichte van voorgaand kwartaal. De genoteerde stijging was deels een gevolg van de hoge mate van activiteit in Frankrijk en Duitsland (respectievelijk +134% en +98%) en toenemende belangstelling in de Scandinavische landen. Zo werd onlangs het hoofdkantoor van Statoil in Oslo voor € 430 miljoen verkocht aan een beleggingssyndicaat.

Sven Bertens legt uit: “De dynamiek onder beleggers in Europees kantorenvastgoed is in 2012 duidelijk toegenomen. Het totale volume bedroeg € 65,7 miljard, ten opzichte van € 53 miljard in 2011. Daarmee evenaart 2012 de beleggingsvolumes van 2004 en 2005 en is dit het hoogste beleggingsniveau sinds 2006/2007, toen de markten in de lift zaten vanwege de beschikbaarheid van financiering.”

“In Nederland lag de situatie wel anders dan in Europa. Het totale beleggingsvolume op de kantorenmarkt daalde ten opzichte van 2011 (€ 1,38 miljard) met circa 11 procent en komt uit op een totaalvolume van circa € 1,24 miljard. Opmerkelijk is dat slechts drie transacties op de kantorenmarkt bijna 60 procent van het totale beleggingsvolume bepaalden. Het ging daarbij om de verkoop van de High Tech Campus Eindhoven en kantoorgebouwen The Rock en Viñoly op de Amsterdamse Zuidas. Nooit eerder is het voorgekomen dat slechts drie transacties op de kantorenmarkt zo bepalend waren voor het jaarvolume.”