Skip Ribbon Commands
Skip to main content

Nieuws

Amsterdam

Onzekere wereldeconomie nadelig voor Europese markt voor bedrijfsruimte

Totale opnamevolume op de Nederlandse bedrijfsruimtemarkt over 2011 komt naar verwachting uit op circa 3 miljoen m²


Amsterdam, 6 januari 2012 – De vraag naar bedrijfsruimte in Europa, het Midden-Oosten en Afrika (EMEA) nam tot september 2011 toe met 14%, onder andere doordat huurders zich blijven aanpassen aan nieuwe distributie- en productieomgevingen. Dit blijkt uit het onderzoeksrapport EMEA Corporate Occupier Conditions Industrial van Jones Lang LaSalle.
De opname van bedrijfsruimte in EMEA bedroeg in het derde kwartaal 3,6 miljoen m2 waardoor naar verwachting het volume over het hele jaar de grens van 14 miljoen m2 zal passeren. Dit is aanmerkelijk hoger dan het tienjaarlijkse gemiddelde van 9,2 miljoen m2, al zal het recordvolume van 2010 (14,8 miljoen m2) niet worden gehaald. Toch zijn huurders de afgelopen paar maanden voorzichtiger geworden, enerzijds vanwege de toenemende ongerustheid over het aanhoudende economische klimaat in de Eurozone en anderzijds door de wereldwijde vertraging van de economische groei. Dit kwam tot uiting in lagere vraagcijfers in het derde kwartaal, met een afname van maar liefst 19% ten opzichte van het topkwartaal ervoor.
In de eerste helft van 2011 was in Nederland de dynamiek onder gebruikers van logistiek vastgoed sterk, ondanks de teruggang van de economische groei en de verslechtering van het marktsentiment. Het totale opnamevolume op de Nederlandse bedrijfsruimtemarkt bedroeg in deze periode circa 1,4 miljoen m² vvo. Hiervan had 24% betrekking op logistiek vastgoed, overeenkomend met circa 330.000 m² vvo. In het derde kwartaal van 2011 viel, als gevolg van het verder verslechteren van het marktsentiment, de opname van bedrijfsruimte en daarmee ook logistieke distributiecentra licht terug. Het totale opnamevolume in dit kwartaal bedroeg 650.000 m² vvo, waarvan 170.000 m² betrekking had op logistiek vastgoed. Hierdoor komt naar verwachting de totale opname voor bedrijfsruimte in Nederland uit op circa 3 miljoen m².
 
Bas Geijtenbeek, Head of Industrial & Logistics bij Jones Lang LaSalle Nederland: “De bedrijfsruimtesector en specifiek de logistieke sector is continu bezig zich aan te passen aan veranderende retailstructuren. Vooral in West-Europa heeft een toename van online-detailhandel ertoe geleid dat huurders op zoek gaan naar bedrijfsruimte op betere locaties en van hogere kwaliteit, waardoor ze hun distributieactiviteiten efficiënter kunnen uitvoeren. Een goed voorbeeld hiervan is de nieuwbouw die gerealiseerd gaat worden voor Amazon, een van de grootste online-detailhandels ter wereld. In het Duitse Graben wordt hiervoor een distributiecentrum van 110.000 m² ontwikkeld.
Huurders blijven in deze tijden logischerwijs kritisch kijken naar hun vastgoedportefeuilles en nemen maatregelen om de productiviteit te verhogen. Een efficiënte ‘supply chain’ blijft van het grootste belang, maar vanwege het beperkte hoogwaardige aanbod aan geschikte bedrijfsruimte zijn er weinig kansen voor verbetering. Voor huurders die iets verder kijken en die ook zoeken buiten de belangrijkste West-Europese markten is de keuze groter, hoewel we verwachten dat de leegstand ook daar de komende twaalf maanden zal afnemen.”
Modern, beschikbaar aanbod van bedrijfsruimte bereikte in het derde kwartaal van 2011 het laagste niveau in twee jaar. Jones Lang LaSalle verwacht dat er de komende twaalf maanden weinig nieuwe bedrijfsruimte wordt opgeleverd waardoor ook het toekomstige aanbod beperkt zal blijven. Hierdoor zullen tophuren de neiging hebben te stijgen maar hoogstwaarschijnlijk blijft deze mogelijke stijging beperkt door de nu nog uitstekende onderhandelingspositie van huurders (relatief veel aanbod en beperkte vraag).
In 2012 is de keuze voor nieuwbouw bedrijfsruimte overal in Europa beperkt, omdat het overgrote deel van de 4,7 miljoen m2 vierkante meter vloeroppervlak dat het afgelopen jaar is opgeleverd al is voorverhuurd. Dit leidt tot minder aanbod en tot meer concurrentie in kwalitatief hoogwaardige ruimte. Daardoor gaan huurders steeds vaker kiezen voor een ‘build-to-suit’-oplossing als ze op zoek zijn naar grote, moderne bedrijfsruimte.
Sven Bertens, Researcher bij Jones Lang LaSalle Nederland: ”Als we kijken naar logistiek vastgoed in Nederland zien wij vooral kansen op het gebied van Supply Chain Management (SCM) en E-commerce. Op het gebied van SCM biedt Nederland een breed scala aan vervoersvormen waardoor relatief gemakkelijk kan worden bespaard op transportkosten (gemiddeld 50 procent van de kosten voor een transporteur). Ook zijn er mogelijkheden op het gebied van retourlogistiek en het inzetten van synchromodaal  transport, beide met het doel de beladingsgraad te verhogen. Verder zien we dat goederen door de verdere ontwikkeling van E-commerce in kleinere hoeveelheden en met een hogere frequentie worden getransporteerd. Dit biedt mogelijkheden voor partijen die zich richten op Value Added Logistics, door bijvoorbeeld reparatieservices aan te bieden of zich te profileren als Electronic Distributie Centrum. Uitdaging hierin is het aantrekken van voldoende en goed gekwalificeerde medewerkers.”
Voor de traditionele ‘last mile’ - de relatief dure laatste kilometer – liggen er kansen voor koeriers-, express- en pakketdiensten (KEP-bedrijven). Zij vormen een steeds belangrijkere schakel tussen de logistiek dienstverlener en de consument. Door de verdere opkomst van E-commerce zijn er tot slot kansen voor Combinatie Distributiecentra waarbij de traditionele logistiek wordt samengevoegd met weblogistiek (eDC). In deze centra worden de voorraad en distributie van het traditionele verkoopkanaal en van de webwinkel van eenzelfde label gecombineerd. Ook dit heeft een positief effect op de beladingsgraad.”