Skip Ribbon Commands
Skip to main content

Nieuws

Amsterdam

Europese kantorenmarkt laat sterke kant zien

European Office Clock toont grote verschillen in tophuurniveaus, economische onzekerheid blijft


Amsterdam, 31 oktober 2011 – In het derde kwartaal van 2011 zijn de totale gebruikerstransactie-volumes in Europa verder toegenomen. Wel zijn er grote verschillen in huurprijsontwikkelingen voor toplocaties in Europa. Dit blijkt uit de European Office Clock van Jones Lang LaSalle over het derde kwartaal van 2011.

Tophuren in Europa

Enerzijds stegen het afgelopen kwartaal  de tophuren in Stockholm, Den Haag (beide +2,4 procent), Hamburg (+2,2 procent) en Milaan (+1,9 procent). Anderzijds waren er huurprijsdalingen in Brussel (-3,2 procent), Dublin (-3,0 procent), Madrid (-1,9 procent) en Edinburgh (-1,8 procent). Ondanks deze ontwikkelingen bleef de Jones Lang LaSalle European Office Index gelijk. Kantoorhuren in Midden- en Oost-Europa bleven in vergelijking met het voorgaande kwartaal op gelijk niveau, waaruit voor deze regio een stabiele vraag vanuit kantoorgebruikers blijkt.

Ondanks de aanhoudende onzekerheid op de financiële markt, nam de hoeveelheid verhuurd kantooroppervlak in Europa in het derde kwartaal van 2011 toe met een bruto-opname van 2,9 miljoen m2. Dit is een toename van 6 procent vergeleken met het tweede kwartaal van 2011 en is 16 procent hoger dan in het derde kwartaal van 2010.

Opname kantoorruimte stijgt in Nederland met 17 procent

Ruben Langbroek, Director Research van Jones Lang LaSalle Nederland: "In heel Europa fluctueert de vraag van de eindgebruikers. In de eerste drie kwartalen van 2011 daalde de opname van kantoorruimte in Londen met 40 procent, terwijl Berlijn, München en Stockholm juist een sterke stijging vertoonden. In de vier grote steden in Nederland liggen de opnamecijfers over de eerste drie kwartalen 17 procent hoger dan over dezelfde periode in het afgelopen jaar. In Midden- en Oost-Europa is het opnameniveau zelfs 29 procent hoger. Oplevering van nieuwbouw kantoorruimte blijft in heel Europa achter. Gedurende de eerste drie kwartalen van 2011 werd 2,3 miljoen m2 opgeleverd, circa 45 procent onder het tienjarig gemiddelde. In veel Europese markten blijft het tekort aan kwalitatief goede kantoorruimte een probleem.”

Kapitaalwaarde Europese kantoren stijgt

In Europa vertonen directe beleggingen in commercieel vastgoed een stijgende lijn, met totale volumes die tot nu toe 21 procent hoger liggen dan over dezelfde periode in 2010. Duitsland (+79 procent), Scandinavië (+60 procent) en Frankrijk (+26 procent) deden het goed, net als Midden- en Oost-Europa, inclusief Rusland (+150 procent).

Langbroek vervolgt: “Het totale aantal transacties wordt nog altijd beïnvloed door het beperkte aanbod aan veelgevraagd prime vastgoed en door het een zeer risico-averse houding van partijen ten aanzien van ’ meer risicovol vastgoed. Bovendien is er sprake van een groot gebrek aan liquiditeit in de financieringsmarkt. In Nederland heeft dit bijvoorbeeld tot gevolg gehad dat de beleggingsdynamiek in de tweede helft van dit jaar snel is afgenomen. Het totale beleggingsvolume op de Nederlandse markt voor commercieel vastgoed kwam daardoor in de eerste drie kwartalen 18 procent lager uit dan in dezelfde periode van vorig jaar.”

Als gevolg van de onrust op de financiële markt en het gebrek aan financieringsmogelijkheden, stegen de aanvangsrendementen voor prime kantoren in een aantal Europese markten licht. Hierdoor gaf de European Office Capital Value Index van Jones Lang LaSalle het afgelopen kwartaal de eerste negatieve beweging aan sinds het derde kwartaal van 2009. Dit ondanks de relatief stabiele huurniveaus op de kantorenmarkten.